Jak czytać oznaczenia stali S235, S275, S355 i E295?

Anatomia symbolu stali: litera, liczba, sufiks, stan dostawy

Oznaczenia stali S235, S275, S355 i E295 czyta się jak czteropolowy kod: litera mówi o przeznaczeniu, liczba podaje minimalną granicę plastyczności ReH w MPa dla grubości do 16 mm, sufiks koduje udarność, a symbol po plusie – stan dostawy. Wartości i definicje pól określa PN-EN 10025-2:2019-11, a sam system znakowania PN-EN 10027-1:2016-12 (PKN).

Przez lata pracy z zamówieniami hutniczymi wyrobiłem sobie prosty nawyk: zanim spojrzę na cenę, rozbijam symbol na cztery kawałki. Bo w praktyce to nie liczba decyduje o tym, czy dostawa przejdzie odbiór. Decyduje sufiks. I stan dostawy.

Co oznacza litera S w symbolu stali konstrukcyjnej?

Litera S oznacza stal konstrukcyjną ogólnego przeznaczenia (ang. structural), przeznaczoną na konstrukcje nośne, ramy, kratownice i blachownice. To pierwszy człon znaku wg PN-EN 10027-1. Litera nie mówi nic o składzie chemicznym – system oznaczeń dla gatunków konstrukcyjnych jest funkcjonalny, w odróżnieniu od stali narzędziowych, gdzie symbol koduje pierwiastki stopowe.

• S – stal konstrukcyjna ogólnego przeznaczenia: S235, S275, S355, S420, S460.
• E – stal maszynowa (engineering): E295, E335, E360 – do budowy maszyn, nie do konstrukcji budowlanych.
• P – stal na urządzenia ciśnieniowe i zbiorniki, np. P265GH.
• L – stal na rury przewodowe i rurociągi, np. L360NB.
• B – stal na zbrojenie betonu, np. B500SP – inny szereg liczbowy niż wyroby walcowane.
• Y – stal na cięgna sprężające, spotykana w prefabrykacji strunobetonowej.

Czy liczba 235 to wytrzymałość na rozciąganie czy granica plastyczności?

To granica plastyczności, nie wytrzymałość na rozciąganie. Liczba 235 w S235JR oznacza minimalną górną granicę plastyczności ReH równą 235 MPa dla wyrobu o grubości do 16 mm. Wytrzymałość na rozciąganie Rm dla tego gatunku mieści się w przedziale 360-510 MPa – a więc półtora raza wyżej niż liczba w symbolu (PN-EN 10025-2:2019-11).

Ten jeden błąd widuję w zapytaniach ofertowych regularnie. Ktoś czyta „S355” i zakłada, że materiał pęknie przy 355 MPa. Nie pęknie – w tym punkcie zacznie się odkształcać trwale, a zerwie dopiero powyżej 470 MPa. Różnica jest fundamentalna przy każdym obliczeniu nośności.

Z ilu części składa się pełne oznaczenie stali konstrukcyjnej?

Z czterech pól, z czego dwa bywają pomijane w potocznym obiegu. Pełny zapis S355J2+N czyta się tak: S = konstrukcyjna, 355 = ReH min w MPa, J2 = 27 J udarności przy -20 st. C, +N = stan normalizowany lub walcowany normalizująco.

„Znak stali składa się z symbolu głównego zastosowania, liczby charakteryzującej właściwość mechaniczną oraz symboli dodatkowych określających wymagania szczególne.” – parafraza zapisu PN-EN 10027-1:2016-12, Polski Komitet Normalizacyjny, 2016

Dwa systemy oznaczeń: PN-EN 10027-1 (symbol) i 10027-2 (numer 1.XXXX)

Wg PN-EN 10027-2 S235JR to 1.0038, S275JR to 1.0044, S355JR to 1.0045, S355J2 to 1.0577, a E295 to 1.0050. Numer materiałowy nie koduje własności mechanicznych – jest identyfikatorem rejestrowym, przydatnym zwłaszcza przy zakupach u dystrybutorów zagranicznych, gdzie na cechówce widnieje wyłącznie W.Nr.

Jak zbudowany jest numer materiałowy 1.0038 i 1.0577?

Numer ma format 1.XXXX: pierwsza cyfra przed kropką oznacza stal, kolejne dwie cyfry określają grupę gatunków, ostatnie dwie to numer kolejny w rejestrze. Grupa 1.00xx to stale niestopowe podstawowe, grupy 1.05xx-1.07xx obejmują stale niestopowe jakościowe o wyższej wytrzymałości.

• 1.0038 (S235JR) – grupa 00, stal niestopowa podstawowa, najpowszechniejszy gatunek w polskich składach.
• 1.0044 (S275JR) – grupa 00, wyższa ReH przy zbliżonej spawalności.
• 1.0045 (S355JR) – grupa 00, wersja S355 bez wymagań niskotemperaturowych.
• 1.0577 (S355J2) – grupa 05, stal jakościowa z zaostrzonymi limitami siarki i fosforu.
• 1.0050 (E295) – grupa 00, stal maszynowa, dawna St50-2 wg DIN 17100.
• 1.0060 (E335) i 1.0070 (E360) – wyższe człony rodziny maszynowej, dawniej St60-2 i St70-2.

Który system jest nadrzędny przy zamówieniu?

Nadrzędny jest symbol literowo-cyfrowy, bo to on niesie informację o wymaganiach technicznych; numer W.Nr pełni funkcję pomocniczą. W praktyce zamawiam po symbolu, a numer podaję jako kontrolę krzyżową. W bazach europejskich dystrybutorów wyszukiwanie po 1.0577 daje pewniejszy wynik niż po „S355J2” – zapisy bywają rozjechane spacją albo myślnikiem. Szczegóły logiki numerowania opisuje osobne opracowanie: system numerów materiałowych W.Nr 1.XXXX.

Sufiksy udarnościowe JR, J0, J2, K2 – temperatura i energia łamania

Sufiks koduje wymaganą udarność. JR to 27 J przy +20 st. C, J0 – 27 J przy 0 st. C, J2 – 27 J przy -20 st. C, a K2 – 40 J przy -20 st. C. Litera J oznacza poziom 27 J, litera K poziom 40 J. Badanie wykonuje się metodą Charpy V na próbce 10×10 mm wg PN-EN ISO 148-1 (wartości wg PN-EN 10025-2:2019-11).

Ten klucz – J to 27 J, K to 40 J – w większości tabel krążących po sieci po prostu nie występuje. A on porządkuje cały system. Reszta symbolu jest wtedy oczywista.

Czym różni się K2 od J2?

Różnicą jest energia łamania przy tej samej temperaturze: J2 wymaga 27 J w -20 st. C, K2 wymaga 40 J w tych samych warunkach. K2 to zatem wyższy poziom ciągliwości, zamawiany tam, gdzie analiza kruchego pękania wskazuje na niewystarczający zapas przy J2 – typowo przy grubych blachach węzłowych i elementach spawanych o dużej koncentracji naprężeń.

• JR – 27 J przy +20 st. C; konstrukcje wewnętrzne, elementy niekonstrukcyjne, osłony.
• J0 – 27 J przy 0 st. C; wariant pośredni, rzadziej magazynowany w polskich składach.
• J2 – 27 J przy -20 st. C; standard dla konstrukcji spawanych pracujących na zewnątrz.
• K2 – 40 J przy -20 st. C; grube elementy, węzły ramowe, konstrukcje o wysokim ryzyku pęknięcia kruchego.
• W – stal trudnordzewiejąca (corten), np. S355J2W, patyna ochronna zamiast malowania.
• C – przydatność do formowania na zimno, np. S235JRC na profile giętne.

Kiedy J2 lub K2 jest wymagany przez PN-EN 1993-1-10?

Wtedy, gdy kombinacja grubości elementu, poziomu naprężenia i temperatury odniesienia przekracza dopuszczalną wartość dla niższej klasy. Eurokod nie mówi „od 20 mm bierz J2” – podaje tablice dopuszczalnych grubości dla każdej klasy udarności przy zadanej temperaturze i poziomie wytężenia.

„Dobór stali ze względu na odporność na kruche pękanie opiera się na dopuszczalnej grubości elementu wyznaczonej dla temperatury odniesienia i poziomu naprężenia w rozpatrywanym miejscu.” – parafraza założeń PN-EN 1993-1-10:2007 (Eurokod 3), Polski Komitet Normalizacyjny, 2007

Z mojej praktyki: dla konstrukcji zewnętrznych w klimacie polskim domyślnie przyjmuję J2 i dopiero potem szukam argumentów za obniżeniem. Odwrotna kolejność – JR jako punkt wyjścia – kończy się dopłatą i przestojem, gdy projektant zażąda korekty. Temat spawalności i limitów CEV rozwijam w opracowaniu spawalność stali a węglowy równoważnik CEV.

Symbole stanu dostawy: +AR, +N, +M, +Q i co zmieniają

Symbol po znaku plus opisuje sposób obróbki wyrobu przed dostawą i realnie zmienia strukturę materiału. +AR to stan surowy po walcowaniu, +N – normalizowanie lub walcowanie normalizujące, +M – walcowanie termomechaniczne, +Q – ulepszanie cieplne. Ta sama liczba w symbolu przy różnym stanie dostawy oznacza inne zachowanie przy gięciu i spawaniu.

Co zmienia +N w porównaniu z +AR?

+N daje ujednorodnioną, drobnoziarnistą strukturę, wyższą udarność i przewidywalne zachowanie przy gięciu na zimno; +AR pozostawia strukturę taką, jaka wyszła z walcarki, z możliwym pasmowaniem. Przy blachach giętych na krawędziarce różnica bywa widoczna gołym okiem – materiał +AR chętniej pęka w strefie gięcia przy małym promieniu.

1. +AR – as rolled, stan surowy; najtańszy, akceptowalny przy prostych elementach ciętych i wierconych.
2. +N – normalizowany; wymagany przy grubszych blachach spawanych i przy gięciu na zimno.
3. +M – termomechanicznie walcowany; niższy CEV przy tej samej wytrzymałości, bardzo dobra spawalność.
4. +Q – ulepszany cieplnie; charakterystyczny dla gatunków wysokowytrzymałych typu S690QL.
5. +AR/+N w zamówieniu – brak zapisu oznacza dostawę w stanie domyślnym producenta, zwykle +AR.

S235 vs S275 vs S355 – własności mechaniczne i spadek ReH z grubością

S235 ma ReH 235 MPa i Rm 360-510 MPa, S275 – ReH 275 MPa i Rm 410-560 MPa, S355 – ReH 355 MPa i Rm 470-630 MPa, wszystko dla grubości do 16 mm wg PN-EN 10025-2:2019-11. Wydłużenie spada odwrotnie: S235 min 26%, S275 min 23%, S355 min 22%. Wyższa wytrzymałość kosztuje plastycznością.

O ile spada granica plastyczności S355 przy grubej blasze?

Spadek jest stopniowy i wynika z tablic normy: dla grubości 40-63 mm S355 schodzi do około 335 MPa, a dla wyrobów najgrubszych, powyżej 100 mm, wartość zbliża się do 295 MPa. Dokładne progi trzeba odczytać z aktualnego wydania PN-EN 10025-2 – przy wyrobach ponad 100 mm nie przyjmuj wartości z pamięci ani z tabeli zasłyszanej u dystrybutora.

• t do 16 mm – wartość nominalna z symbolu: 235 / 275 / 355 MPa.
• t 16-40 mm – pierwszy stopień redukcji, dla S355 rzędu 345 MPa.
• t 40-63 mm – dla S355 około 335 MPa.
• t 63-80 mm – kolejny stopień, wartości bliskie 325 MPa.
• t powyżej 100 mm – dla S355 rząd 295 MPa; sprawdź tablicę przed obliczeniami.

Jak CEV wpływa na spawanie S235 i S355?

Węglowy równoważnik CEV rośnie wraz z klasą wytrzymałości: dla S235JR mieści się w okolicy 0,35, dla S355J2 sięga 0,45-0,47 w górnych zakresach grubości. Wyższy CEV oznacza większą skłonność do pęknięć zimnych w strefie wpływu ciepła, a to przekłada się na potrzebę podgrzewania wstępnego przy grubszych spoinach czołowych.

W halach stalowych, które prowadziłem, przejście z S235 na S355 pozwalało zejść z masą konstrukcji o mniej więcej 20-25% przy tej samej nośności. Oszczędność realna. Ale spawalnia dostawała wtedy dodatkowy zapis technologiczny o podgrzewaniu – i to trzeba wliczyć w kalkulację, zanim się ogłosi sukces.

E295 i rodzina E – stale maszynowe wg PN-EN 10025-2

E295 to stal maszynowa o ReH min 295 MPa i Rm 470-610 MPa, przeznaczona na wały, sworznie i tuleje, dostarczana bez gwarantowanej udarności w symbolu. S355 to stal konstrukcyjna o ReH 355 MPa z zadeklarowaną klasą udarności i lepszą spawalnością. E295 ma wyższą zawartość węgla, więc gorzej się spawa (PN-EN 10025-2:2019-11).

Dlaczego E295 nie ma klasy udarności w symbolu?

Bo gatunki z literą E dostarczane są bez gwarantowanej udarności – norma nie przewiduje dla nich obowiązkowego badania Charpy V jako elementu znaku. Logika jest prosta: to stale przeznaczone na elementy maszyn pracujące na ścieranie i naciski, gdzie kryterium projektowym nie jest odporność na kruche pękanie konstrukcji spawanej, lecz twardość i skrawalność.

• E295 (1.0050) – dawne St50-2 wg DIN 17100; wały, sworznie, prowadnice, tuleje.
• E335 (1.0060) – dawne St60-2; elementy o wyższych naciskach powierzchniowych.
• E360 (1.0070) – dawne St70-2; najtwardszy człon rodziny, spawalność bardzo ograniczona.
• Historyczne PN – gatunki szeregu St5, St6 wg PN-88/H-84020 pełniły w polskiej praktyce zbliżoną rolę.
• Obróbka – E295 dobrze się toczy i frezuje, wykańczanie powierzchni jest przewidywalne.

Z warsztatu: kiedy ktoś prosi o „coś twardszego niż S355 na sworzeń”, w dziewięciu przypadkach na dziesięć odpowiedzią jest E295 albo C45 – nie mocniejszy gatunek konstrukcyjny. To inna rodzina, inne kryterium doboru.

Odpowiedniki: stare PN (St3S, St3SX, 18G2A) – EN – DIN – ASTM

St3S wg PN-88/H-84020 jest gatunkiem zbliżonym do S235JR, lecz nie tożsamym – różnice dotyczą m.in. dopuszczalnej zawartości azotu i zakresu wymagań udarnościowych. 18G2A wg PN-86/H-84018 odpowiada w przybliżeniu S355J0/S355J2. Wszystkie te relacje to odpowiedniki zastępcze, nie równoważności certyfikowane.

Dlaczego St3S nie jest dokładnym odpowiednikiem S235JR?

Bo obie normy definiują inne zestawy wymagań: stara PN operowała innym układem klas jakości i innym reżimem badań, a EN wprowadza sufiks udarnościowy jako element znaku. Materiał z atestem na St3S nie ma automatycznie potwierdzonej udarności 27 J w +20 st. C w rozumieniu PN-EN 10025-2. W dokumentacji odbiorowej nigdy nie wpisuję samego słowa „odpowiednik” bez adnotacji o różnicach – to najczęstsze źródło reklamacji, jakie widuję.

• St3S → S235JR – odpowiednik zastępczy; DIN historycznie RSt37-2.
• St3SX → S235JR – wariant nieuspokojony, jeszcze dalszy od wymagań EN.
• 18G2A → S355J0/J2 – niskostopowa podwyższonej wytrzymałości; szczegóły w opracowaniu 18G2A – odpowiedniki i własności.
• DIN St44-2 → S275JR; DIN St52-3N → S355J2+N.
• ASTM A283 Gr.C / A36 ≈ S235, A572 Gr.50 ≈ S355 – podobieństwo funkcjonalne, nie tożsamość.
• Zamiana gatunku w konstrukcji objętej PN-EN 1090-2 wymaga zgody projektanta konstrukcji.

Czy A36 można podstawić pod S235?

To zależy – technicznie parametry są zbliżone, formalnie w systemie PN-EN 1090 nie jest to materiał równoważny bez oceny. A36 wg ASTM ma inny sposób deklarowania własności i inny reżim badań niż PN-EN 10025-2. Przy konstrukcji z oznakowaniem CE takie podstawienie musi przejść przez projektanta i zostać opisane w dokumentacji.

Praktyka: cechowanie wyrobu, atest 3.1 i pięć typowych błędów

Wiarygodnym dowodem gatunku jest świadectwo odbioru 3.1 wg PN-EN 10204:2006, zawierające pełny symbol, numer wytopu, analizę chemiczną i wyniki prób mechanicznych. Cechowanie na wyrobie należy porównać z atestem. Przy konstrukcjach objętych PN-EN 1090-2 brak dokumentu 3.1 wyklucza materiał z odbioru w ścieżce CE.

Czego szukać w świadectwie odbioru 3.1?

Zacznij od numeru wytopu – to on wiąże papier z konkretną blachą. Potem sprawdź symbol wraz z sufiksem i stanem dostawy, analizę chemiczną z wyliczonym CEV oraz wyniki prób: ReH, Rm, wydłużenie A i energię łamania KV przy zadanej temperaturze.

1. Numer wytopu – musi zgadzać się z cechowaniem wybitym lub namalowanym na wyrobie.
2. Pełny symbol gatunku – z sufiksem i stanem dostawy, np. S355J2+N, nie samo „S355”.
3. Analiza wytopowa – C, Mn, Si, P, S, N oraz obliczony węglowy równoważnik CEV.
4. Próba rozciągania – ReH, Rm, A dla rzeczywistej grubości wyrobu, nie dla zakresu do 16 mm.
5. Próba udarności – trzy wyniki KV i temperatura badania; brak tej pozycji przy J2 to sygnał ostrzegawczy.
6. Podpis i identyfikacja jednostki kontroli – w 3.1 wystawia go przedstawiciel kontroli wytwórcy niezależny od produkcji.

Jakich pięciu błędów unikać przy zamawianiu stali z symbolu?

Pierwszy i najczęstszy: zamówienie „S355” bez sufiksu, po którym dostawca legalnie przysyła JR. Drugi: pominięcie stanu dostawy przy wyrobach przeznaczonych do gięcia. Trzeci: mylenie liczby w symbolu z Rm. Czwarty: przyjęcie nominalnej ReH dla grubego wyrobu. Piąty: podstawienie odpowiednika bez atestu.

• Błąd 1 – brak sufiksu w zamówieniu; skutek: kruche pękanie ryzykowne w konstrukcji zewnętrznej.
• Błąd 2 – brak +N przy blachach do gięcia; skutek: pęknięcia w strefie gięcia.
• Błąd 3 – liczba w symbolu czytana jako Rm; skutek: przeszacowanie zapasu nośności.
• Błąd 4 – ReH nominalne dla t = 80 mm; skutek: obliczenia oparte o zawyżoną wartość.
• Błąd 5 – „odpowiednik” bez dokumentu 3.1; skutek: odrzucenie materiału na odbiorze.
• Błąd 6 (bonus) – brak archiwizacji atestu; nadzór budowlany pyta o niego w pierwszej kolejności.

Tabela zbiorcza i schemat czytania symbolu w 4 krokach

Poniższe zestawienie porządkuje cztery gatunki omawiane w artykule: symbol, numer materiałowy, ReH dla grubości do 16 mm, zakres Rm, minimalne wydłużenie i typowe zastosowanie. Dane wg PN-EN 10025-2:2019-11 i PN-EN 10027-2:2015-07. Dane sprawdzone: wydania norm aktualne na 2026 r. – przed obliczeniami zweryfikuj tablice w katalogu PKN.

Symbol	W.Nr	ReH min (t ≤ 16 mm)	Rm	A min	Udarność	Typowe zastosowanie
S235JR	1.0038	235 MPa	360-510 MPa	26%	27 J / +20 st. C	ramy, osłony, konstrukcje wewnętrzne
S275JR	1.0044	275 MPa	410-560 MPa	23%	27 J / +20 st. C	konstrukcje pośrednie, wsporniki
S355J2	1.0577	355 MPa	470-630 MPa	22%	27 J / -20 st. C	hale, mosty, konstrukcje zewnętrzne spawane
E295	1.0050	295 MPa	470-610 MPa	wg normy	niegwarantowana	wały, sworznie, tuleje, prowadnice

Jak w czterech krokach odczytać dowolne oznaczenie?

Krok pierwszy to litera. Dalej idzie się mechanicznie, zawsze w tej samej kolejności – schemat działa też dla gatunków spoza tego artykułu, jak S420, S460, P265GH czy L360NB.

1. Odczytaj literę – S konstrukcyjna, E maszynowa, P ciśnieniowa, L rurociągowa.
2. Odczytaj liczbę jako ReH w MPa dla najcieńszego zakresu grubości, nie jako Rm.
3. Odczytaj sufiks udarności – JR/J0/J2/K2 – oraz literę dodatkową: W, C lub N.
4. Odczytaj stan dostawy po plusie: +AR, +N, +M, +Q.
5. Zweryfikuj numer W.Nr w atescie i porównaj z cechowaniem na wyrobie.

Dobór gatunku: kiedy S235, kiedy S355, kiedy E295

S355 nie jest bezwarunkowo lepszy od S235. Daje wyższą nośność przy mniejszym przekroju, ale jest droższy, ma niższe wydłużenie i wymaga większych promieni gięcia na zimno. Przy elementach niekonstrukcyjnych, blachach osłonowych i prostych ramach S235JR bywa optymalny kosztowo – i to on dominuje w magazynach dystrybutorów.

Kiedy S235 wystarcza, a kiedy trzeba sięgnąć po S355?

S235 wystarcza tam, gdzie o przekroju decyduje sztywność, geometria albo warunki montażu, a nie wytężenie materiału. Po S355 sięgam, gdy nośność jest kryterium wiodącym: duże rozpiętości, ramy portalowe, dźwigary o wysokim wykorzystaniu przekroju. Przy takich węzłach warto zajrzeć do szczegółowej karta gatunku S355J2.

• S235JR – barierki, podesty, osłony, konstrukcje wewnętrzne o niskim wytężeniu.
• S275JR – kompromis, gdy S235 nie wystarcza, a S355 jest niedostępny w danym profilu.
• S355J2 – konstrukcje spawane pracujące na zewnątrz, hale, wsporniki obciążone dynamicznie.
• S355J2W – elementy eksponowane bez powłok malarskich, architektura z patyną.
• E295 – elementy maszyn, ścieranie, naciski powierzchniowe, obróbka skrawaniem.
• Przegląd całej rodziny – zobacz zestawienie: stale konstrukcyjne – przegląd gatunków.

Treść ma charakter techniczno-informacyjny i nie zastępuje obliczeń ani decyzji projektanta konstrukcji – w konstrukcjach nośnych objętych PN-EN 1090 zmiana gatunku wymaga jego zgody.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza 235 w symbolu S235JR?

Liczba 235 to minimalna górna granica plastyczności ReH w MPa dla wyrobu o grubości do 16 mm. Nie jest to wytrzymałość na rozciąganie – ta dla S235 mieści się w przedziale 360-510 MPa. Dla grubszych wyrobów wartość ReH maleje zgodnie z tablicami PN-EN 10025-2.

Czym różni się S355JR od S355J2?

Różnica dotyczy wyłącznie wymaganej udarności: JR gwarantuje 27 J przy +20 st. C, J2 – 27 J przy -20 st. C. Własności wytrzymałościowe są takie same. J2 ma zwykle zaostrzone limity siarki i fosforu, co przekłada się na lepszą spawalność w praktyce warsztatowej.

Czy S235JR to to samo co St3S?

Nie, to gatunki zbliżone, lecz nie tożsame. St3S wg PN-88/H-84020 ma inne wymagania dotyczące zawartości azotu i inny zakres wymagań udarnościowych. W dokumentacji odbiorowej należy traktować je jako odpowiedniki zastępcze, a nie równoważne.

Co oznacza symbol +N przy gatunku stali?

+N to symbol stanu dostawy oznaczający normalizowanie lub walcowanie normalizujące. Materiał ma ujednorodnioną, drobnoziarnistą strukturę, lepszą udarność i przewidywalne zachowanie przy gięciu. Wyroby +AR dostarczane są w stanie surowym po walcowaniu.

Jaki jest numer materiałowy S355J2?

S355J2 ma numer materiałowy 1.0577 wg PN-EN 10027-2. Dla porównania S355JR to 1.0045, S235JR to 1.0038, S275JR to 1.0044, a E295 to 1.0050. Numer nie koduje własności – jest wyłącznie identyfikatorem rejestrowym gatunku.

Czy S355 jest zawsze lepszy od S235?

Nie w każdym zastosowaniu. S355 daje wyższą nośność przy mniejszym przekroju, ale jest droższy, ma niższe wydłużenie i wymaga większych promieni gięcia na zimno. Przy elementach niekonstrukcyjnych, blachach osłonowych i prostych ramach S235 bywa optymalny kosztowo.

Do czego służy gatunek E295?

E295 (1.0050) to stal maszynowa o ReH min 295 MPa i Rm 470-610 MPa, dawniej oznaczana St50-2 wg DIN 17100. Stosuje się ją na wały, sworznie, tuleje i elementy maszyn narażone na ścieranie. Ma gorszą spawalność niż S355 ze względu na wyższą zawartość węgla.

Gdzie sprawdzić rzeczywisty gatunek dostarczonej stali?

Jedynym wiarygodnym źródłem jest świadectwo odbioru 3.1 wg PN-EN 10204, zawierające numer wytopu, analizę chemiczną i wyniki prób mechanicznych. Cechowanie na wyrobie należy porównać z atestem – rozbieżność jest podstawą do reklamacji dostawy.

Źródła i literatura

1. Polski Komitet Normalizacyjny (2019): PN-EN 10025-2:2019-11 Wyroby walcowane na gorąco ze stali konstrukcyjnych – Część 2: Warunki techniczne dostawy stali konstrukcyjnych niestopowych.
2. Polski Komitet Normalizacyjny (2016): PN-EN 10027-1:2016-12 Systemy oznaczania stali – Część 1: Znaki stali.
3. Polski Komitet Normalizacyjny (2015): PN-EN 10027-2:2015-07 Systemy oznaczania stali – Część 2: System cyfrowy.
4. Polski Komitet Normalizacyjny (2007): PN-EN 1993-1-10:2007 Eurokod 3 – Projektowanie konstrukcji stalowych – Dobór stali ze względu na odporność na kruche pękanie i ciągliwość międzywarstwową.
5. Polski Komitet Normalizacyjny (2006): PN-EN 10204:2006 Wyroby metalowe – Rodzaje dokumentów kontroli.
6. Polski Komitet Normalizacyjny: PN-EN ISO 148-1 Metale – Próba udarności sposobem Charpy’ego – Część 1: Metoda badania (wydanie do weryfikacji w katalogu PKN).