Jak czytać oznaczenia 1.4301, 1.4404, 304, 316L i 0H18N9?

Cztery równoległe systemy oznaczania stali nierdzewnych

Ta sama blacha może mieć w dokumentach pięć różnych nazw: 1.4301, X5CrNi18-10, AISI 304, UNS S30400 i 0H18N9. To nie pomyłka handlowca, tylko efekt czterech niezależnych systemów oznaczania, które działają równolegle. Norma PN-EN 10088-1:2014-12 (Polski Komitet Normalizacyjny) zawiera ponad sto gatunków odpornych na korozję, każdy z podwójnym oznaczeniem – numerycznym i znakowym. Reszta to import z USA i pozostałość po PN-71/H-86020.

Z mojej praktyki przy odbiorach materiału wynika, że nieporozumienia nie biorą się z braku wiedzy o stali, tylko z mieszania systemów w jednym zdaniu. Klient pisze „304 w gatunku 316L”, magazynier czyta „nierdzewka”, a atest mówi coś trzeciego. Wystarczy raz rozłożyć każdy system na czynniki pierwsze, żeby ten bałagan zniknął.

Dlaczego jedna stal ma pięć różnych oznaczeń?

Bo każdy system powstał w innym celu i w innym kraju. Numer W.Nr to katalogowy identyfikator, znak EN to zapis składu chemicznego, AISI to numer serii produkcyjnej z amerykańskiego instytutu, a PN to dawna polska transkrypcja pierwiastków. Żaden nie jest tłumaczeniem drugiego – to niezależne opisy tego samego materiału.

• Numer materiałowy W.Nr (1.4301) – system cyfrowy wg PN-EN 10027-2:2015-07, jednoznaczny, idealny do zamówień i baz magazynowych.
• Znak stali EN (X5CrNi18-10) – system literowo-cyfrowy wg PN-EN 10027-1:2016-12, koduje węgiel i główne pierwiastki stopowe.
• AISI/SAE (304, 316L) – amerykańskie oznaczenia składu, bez wymagań dostawy, warunków odbioru i tolerancji.
• UNS (S30400, S31603) – sześcioznakowy kod amerykański uzupełniający AISI, stosowany w specyfikacjach ASTM.
• PN wg PN-71/H-86020 (0H18N9) – wycofane, ale wciąż żywe w dokumentacji zakładów z lat 70-90 i na starych rysunkach.

Który system obowiązuje w Polsce przy odbiorze?

Obowiązujący dokumentowo jest system EN – znak stali albo numer materiałowy wg PN-EN 10088-1. Oznaczenia AISI opisują wyłącznie skład chemiczny i nie niosą żadnych wymagań dotyczących warunków dostawy, tolerancji ani dokumentów kontroli. Zamówienie „304″ bez normy wyrobu jest zamówieniem niepełnym.

W zapytaniach ofertowych, które przechodzą przez moje ręce, oznaczenia amerykańskie dominują – przyzwyczajenie rynku jest silniejsze od normy. Nie ma w tym nic złego, dopóki dokument odbiorowy mówi językiem EN. Problem zaczyna się, gdy zamawiający pisze wyłącznie „316″ i dziwi się, że dostał materiał bez atestu i z niewłaściwym wykończeniem powierzchni. Szczegóły systemu opisuje system oznaczania stali wg PN-EN 10027-1 i 10027-2.

„Stale odporne na korozję oznacza się znakiem stali oraz numerem materiałowym; oba oznaczenia są równoważne i podane w wykazie gatunków.” — Polski Komitet Normalizacyjny, PN-EN 10088-1:2014-12

Numer materiałowy W.Nr wg PN-EN 10027-2

Numer materiałowy to pięciocyfrowy kod w formacie 1.XXXX, gdzie cyfra przed kropką oznacza grupę materiałową (1 = stal), dwie kolejne cyfry numer grupy stali, a dwie ostatnie numer porządkowy w tej grupie. Grupy 40-49 obejmują stale odporne na korozję i żaroodporne (PN-EN 10027-2:2015-07). To najbezpieczniejszy zapis w zamówieniu, bo jest jednoznaczny.

Co oznaczają cyfry w numerze 1.4404?

Cyfra 1 to stal. Liczba 44 wskazuje grupę stali nierdzewnych zawierających nikiel i molibden. Końcówka 04 to wyłącznie numer porządkowy – nie koduje żadnej informacji o składzie. Dlatego 1.4404 i 1.4401 leżą obok siebie mimo różnicy w zawartości węgla.

• Grupa 40-41 – stale nierdzewne bez niklu lub martenzytyczne: 1.4016 (X6Cr17), 1.4021 (X20Cr13), 1.4057 (X17CrNi16-2).
• Grupa 43 – stale nierdzewne z niklem, bez molibdenu: 1.4301, 1.4307, 1.4541, 1.4306.
• Grupa 44 – stale nierdzewne z niklem i molibdenem: 1.4401, 1.4404, 1.4571, 1.4462 (duplex z azotem).
• Grupa 45-49 – stale specjalne, żaroodporne i super-austenityczne, m.in. 1.4547 (X1CrNiMoCuN20-18-7).
• Dwie ostatnie cyfry – numer porządkowy nadany przy wpisie gatunku do rejestru, bez znaczenia technicznego.

Dlaczego 1.4301, 1.4307, 1.4401 i 1.4404 leżą tak blisko siebie?

Bo dzieli je tylko obecność molibdenu i poziom węgla. Numer 1.43xx sygnalizuje brak molibdenu, 1.44xx jego obecność – i to jedyna szybka informacja, jaką da się odczytać z samego numeru. Reszty trzeba szukać w znaku EN albo w tabeli składu.

Przy odbiorze dostaw uczę magazynierów jednego skrótu myślowego: 43 to „zwykła nierdzewka”, 44 to „kwasoodporna z molibdenem”. To uproszczenie, ale wyłapuje 9 na 10 pomyłek jeszcze na rampie, zanim materiał trafi do cięcia. Rozwinięcie znajdziesz w karcie: karta gatunku 1.4404 (X2CrNiMo17-12-2).

Oznaczenie literowo-cyfrowe EN wg PN-EN 10027-1

Znak stali X5CrNi18-10 czyta się od lewej: litera X oznacza stal wysokostopową, cyfra 5 to zawartość węgla pomnożona przez 100 (ok. 0,05% C), symbole Cr i Ni to pierwiastki stopowe w kolejności malejącej zawartości, a liczby 18-10 podają ich udział procentowy – ok. 18% chromu i 10% niklu. Zasady zapisu określa PN-EN 10027-1:2016-12.

Jak rozłożyć X5CrNi18-10 na czynniki pierwsze?

Zacznij od litery, potem cyfra węgla, potem pierwiastki, na końcu liczby. Cztery kroki i masz skład bez zaglądania do tabeli.

1. X – stal stopowa, w której co najmniej jeden pierwiastek przekracza 5% zawartości.
2. 5 – zawartość węgla × 100, czyli ok. 0,05% C; X2 daje ok. 0,02% C, X6 ok. 0,06% C.
3. CrNi – chrom i nikiel, zapisane w kolejności od największej zawartości do najmniejszej.
4. 18-10 – procentowe zawartości w tej samej kolejności: ok. 18% Cr, ok. 10% Ni.
5. Brak dodatkowej litery – brak molibdenu, tytanu i celowego azotu w składzie nominalnym.

Co dodaje molibden w X2CrNiMo17-12-2?

Molibden w ilości ok. 2% podnosi odporność na korozję wżerową w środowisku chlorkowym. Znak X2CrNiMo17-12-2 czyta się identycznie: ok. 0,02% węgla, ok. 17% chromu, ok. 12% niklu, ok. 2% molibdenu. Numer materiałowy tego gatunku to 1.4404, a amerykański odpowiednik to 316L.

Umiejętność rozłożenia znaku EN rozwiązuje w praktyce większość wątpliwości przy weryfikacji atestu. Gdy w certyfikacie widzę Mo = 2,1%, a w zamówieniu było 1.4301, dyskusja kończy się w trzydzieści sekund – dostarczono lepszy materiał, ale niezgodny z dokumentacją. Zobacz też: karta gatunku 1.4301 (X5CrNi18-10).

„Znak stali stopowej rozpoczyna się literą X, jeżeli zawartość co najmniej jednego pierwiastka stopowego wynosi 5% lub więcej; liczba po literze X odpowiada stukrotnej średniej zawartości węgla.” — Polski Komitet Normalizacyjny, PN-EN 10027-1:2016-12

System amerykański AISI/SAE i numery UNS

System AISI/SAE opiera się na trzycyfrowych numerach serii: 200, 300 i 400, uzupełnianych sufiksami literowymi. Seria 300 to stale austenityczne chromowo-niklowe, seria 400 ferrytyczne i martenzytyczne chromowe, seria 200 austenityczne chromowo-manganowe. Numery UNS (S30400, S31603) doprecyzowują gatunek w specyfikacjach ASTM. AISI opisuje wyłącznie skład – nie zawiera wymagań dostawy.

Co oznaczają serie 200, 300 i 400?

Pierwsza cyfra określa strukturę i główny układ stopowy. To najszybszy sposób oceny, czy stal będzie magnetyczna, spawalna i jak zachowa się przy gięciu.

• Seria 200 – austenityczne Cr-Mn, część niklu zastąpiona manganem i azotem; tańsze, gorzej znoszą chlorki.
• Seria 300 – austenityczne Cr-Ni: 304, 304L, 316, 316L, 321, 347; niemagnetyczne w stanie wyżarzonym, dobrze spawalne.
• Seria 400 – chromowe: 430 (ferrytyczna, magnetyczna), 410 i 420 (martenzytyczne, hartowane, na noże i wały).
• Sufiks L – low carbon, węgiel poniżej ok. 0,03%, do konstrukcji spawanych.
• Sufiks H – podwyższony węgiel do pracy w podwyższonej temperaturze i lepszej wytrzymałości pełzaniowej.
• Sufiksy Ti, N, Se – stabilizacja tytanem, dodatek azotu, dodatek poprawiający skrawalność.

Czym są numery UNS i kiedy się przydają?

UNS to sześcioznakowy kod (litera + pięć cyfr), który jednoznacznie identyfikuje gatunek w systemie amerykańskim. S30400 to 304, S30403 to 304L, S31600 to 316, S31603 to 316L, a S32205 to duplex. Numer UNS przydaje się przy dokumentacji eksportowej i specyfikacjach ASTM, gdzie sam numer AISI bywa niejednoznaczny.

W jednej z reklamacji, którą prowadziłem, dostawca powołał się na „316″ w ofercie, a w atescie widniało UNS S31600. Klient oczekiwał 316L, czyli S31603. Różnica: 0,08% versus 0,03% węgla i realne ryzyko korozji międzykrystalicznej w spoinach zbiornika. Rozstrzygnął numer UNS, nie nazwa handlowa.

Dawne polskie oznaczenia PN-71/H-86020

Oznaczenie 0H18N9 składa się z cyfry węgla, liter pierwiastków w polskiej transkrypcji i liczb podających ich zawartość. Pierwsza cyfra to węgiel w dziesiątych częściach procenta – 0 oznacza materiał niskowęglowy do ok. 0,07% C. H to chrom, N to nikiel, więc 0H18N9 to ok. 18% Cr i 9% Ni, czyli dzisiejsze 1.4301 i amerykańskie 304. Norma PN-71/H-86020 została wycofana.

Jak rozszyfrować 1H18N9T i 0H17N12M2?

Zacznij od cyfry węgla, potem czytaj litery jako pierwiastki. Polska transkrypcja jest fonetyczna, nie chemiczna – stąd H zamiast Cr i N zamiast Ni.

• H = chrom (od „chrom”), N = nikiel, M = molibden, T = tytan, G = mangan, S = krzem.
• 0H18N9 – ok. 0,07% C, 18% Cr, 9% Ni → 1.4301 → AISI 304.
• 00H18N10 – podwójne zero to stal bardzo niskowęglowa → 1.4307 → 304L.
• 1H18N9T – ok. 0,1% C, stabilizowana tytanem → 1.4541 (X6CrNiTi18-10) → AISI 321.
• 0H17N12M2 – z molibdenem, odpowiednik roboczy 1.4401/1.4404 → seria 316.
• 0H17 – ferrytyczna chromowa bez niklu → 1.4016 → AISI 430.

Czy litera N zawsze oznacza nikiel?

Nie – i to jedna z najczęstszych pułapek. W dawnym polskim systemie N to nikiel, ale w oznaczeniach EN litera N oznacza azot. W znaku X2CrNiMoN22-5-3 (duplex 1.4462) mamy Ni jako nikiel i osobno N jako azot. Czytanie polskiego klucza na znaku EN prowadzi do absurdalnych wniosków o składzie.

Regularnie widuję na starych rysunkach warsztatowych zapis „0H18N9 lub równoważne”. Przy przenoszeniu dokumentacji do nowego obiegu zawsze wpisuję numer W.Nr, a stare oznaczenie zostawiam w nawiasie jako informację historyczną. Wycofana norma nie może być podstawą odbioru.

Tabela odpowiedników i różnica 1.4301 vs 1.4404

Odpowiedniki to gatunki o zbliżonym, ale nie identycznym zakresie składu. 1.4301 odpowiada AISI 304, a 1.4404 gatunkowi 316L – różnice dotyczą m.in. dopuszczalnej zawartości niklu i azotu, dlatego w dokumentacji odbiorowej w Polsce zawsze podawaj oznaczenie EN. Poniższa tabela zestawia dziesięć gatunków najczęściej spotykanych w polskich hurtowniach (dane wg PN-EN 10088-1:2014-12, sprawdzone 2026).

W.Nr	Znak EN	AISI	UNS	Dawne PN	Charakterystyka
1.4301	X5CrNi18-10	304	S30400	0H18N9	Austenityczna uniwersalna
1.4307	X2CrNi18-9	304L	S30403	00H18N10	Niskowęglowa, spawalna
1.4401	X5CrNiMo17-12-2	316	S31600	0H17N12M2	Z molibdenem, wyższy C
1.4404	X2CrNiMo17-12-2	316L	S31603	00H17N14M2	Kwasoodporna, spawalna
1.4541	X6CrNiTi18-10	321	S32100	1H18N9T	Stabilizowana tytanem
1.4571	X6CrNiMoTi17-12-2	316Ti	S31635	1H17N13M2T	Mo + stabilizacja Ti
1.4016	X6Cr17	430	S43000	0H17	Ferrytyczna, magnetyczna
1.4021	X20Cr13	420	S42000	2H13	Martenzytyczna, hartowana
1.4462	X2CrNiMoN22-5-3	duplex 2205	S32205	–	Austenityczno-ferrytyczna
1.4547	X1CrNiMoCuN20-18-7	254 SMO	S31254	–	Super-austenityczna

Uwaga: zestawienie ma charakter odpowiedników roboczych. Zakresy składu chemicznego w normach EN i ASTM różnią się w szczegółach – odbiór prowadź zawsze wg oznaczenia EN i dokumentu kontroli. Pełna wersja: tabela odpowiedników PN / EN / DIN / AISI.

Kiedy wybrać 1.4404 zamiast 1.4301?

Wtedy, gdy w środowisku pracy są chlorki albo konstrukcja jest spawana i nie będzie poddana obróbce rozpuszczającej. 1.4404 zawiera ok. 2-2,5% molibdenu, którego 1.4301 nie ma, oraz niższy węgiel (X2 wobec X5). To przekłada się na odporność na korozję wżerową i międzykrystaliczną.

• Zbiorniki spawane w przemyśle spożywczym – 1.4404, ze względu na niski węgiel i kontakt z solankami.
• Balustrady, meble, obudowy wewnętrzne – 1.4301 w zupełności wystarczy i jest tańszy.
• Instalacje z wodą uzdatnianą, chemia rozcieńczona – 1.4404 jako rozwiązanie domyślne.
• Woda morska, baseny z chlorem, wysokie stężenia chlorków – 1.4462 duplex lub 1.4547, nie 316L.
• Elementy gięte i głęboko tłoczone – 1.4307, niższy węgiel ułatwia formowanie bez umocnienia krytycznego.

Co to jest wskaźnik PREN i jak go czytać?

PREN to liczbowy wskaźnik odporności na korozję wżerową, liczony ze składu chemicznego według zależności uwzględniającej chrom, molibden i azot. Dla 1.4301 wynosi ok. 18-19, dla 1.4404 ok. 24-25, dla duplexu 1.4462 przekracza 34. To wskaźnik porównawczy, a nie gwarancja zachowania materiału w konkretnym medium – o tym rozstrzygają badania w środowisku pracy.

Traktuję PREN jak wstępny filtr przy doborze, nie jak dowód. Dwa gatunki o zbliżonym PREN mogą zachowywać się różnie przy tej samej temperaturze i pH. Więcej o gatunku dwufazowym: stal duplex 1.4462 – właściwości i zastosowania.

Wykończenia powierzchni i weryfikacja gatunku

Wykończenie powierzchni blach nierdzewnych oznacza się kodami wg PN-EN 10088-2:2014-12: 1D to blacha walcowana na gorąco, wyżarzona i wytrawiona, 2B to walcowana na zimno, wyżarzona, wytrawiona i lekko przewalcowana, a 2R (handlowo BA) to wykończenie jasno wyżarzone o powierzchni lustrzanej. Gładsza powierzchnia jest mniej podatna na inicjację wżerów.

Co oznacza wykończenie 2B, BA i szlif 240?

2B to przemysłowy standard o matowo-gładkiej powierzchni – domyślne wykończenie blach zimnowalcowanych. BA/2R jest jaśniejsze i lustrzane, stosowane dekoracyjnie i tam, gdzie liczy się czystość mikrobiologiczna. Szlif 240 to oznaczenie potoczne ziarnistości ścierniwa, nie kod normy.

• 1D – gorącowalcowana, wyżarzona, wytrawiona; szorstka, matowa, do konstrukcji i zbiorników grubościennych.
• 2B – zimnowalcowana, wytrawiona, przewalcowana na gładko; najczęściej dostępna z magazynu.
• 2R / BA – jasno wyżarzona w atmosferze ochronnej, powierzchnia lustrzana, bez zgorzeliny.
• 2G / 2J – szlifowana i szczotkowana; potocznie opisywana ziarnistością 180, 240 lub 320.
• Folia ochronna PVC – nie jest wykończeniem, ale trzeba ją wskazać w zamówieniu, bo wpływa na obróbkę laserem.

Jak sprawdzić, czy blacha to naprawdę 316L?

Trzema metodami, w kolejności wiarygodności: dokument kontroli 3.1 wg PN-EN 10204 z analizą wytopu, pomiar spektrometrem iskrowym oraz tester odczynnikowy wykrywający molibden. Magnes nie jest dowodem gatunku – austenit po zgniocie, gięciu lub cięciu bywa słabo magnetyczny, co regularnie prowadzi do błędnych reklamacji.

1. Sprawdź atest 3.1 – musi zawierać numer wytopu, analizę chemiczną i odniesienie do normy wyrobu.
2. Porównaj numer wytopu z cechowaniem na blasze – rozbieżność oznacza, że atest dotyczy innej partii.
3. Zweryfikuj Mo w analizie – brak molibdenu przy deklaracji 1.4404 kończy sprawę natychmiast.
4. Wykonaj test odczynnikowy na oczyszczonej powierzchni – odróżnia serię 304 od 316 w kilkanaście sekund.
5. Przy sporze zamów pomiar spektrometrem – to jedyny dowód, który przechodzi w postępowaniu reklamacyjnym.

W przypadkach reklamacyjnych, które prowadziłem, rozstrzygał spektrometr, nigdy deklaracja handlowa. Dwukrotnie okazało się, że materiał był zgodny, a błąd leżał w opisie zamówienia. To argument za tym, żeby precyzja zaczynała się na etapie zapytania ofertowego.

„Świadectwo odbioru 3.1 jest wystawiane przez upoważnionego przedstawiciela kontroli wytwórcy, niezależnego od działu produkcji, i zawiera wyniki badań wyrobu.” — Polski Komitet Normalizacyjny, PN-EN 10204:2006

Najczęstsze pomyłki przy zamawianiu stali nierdzewnej

Najkosztowniejsza pomyłka to zamówienie samego oznaczenia AISI bez normy wyrobu, wykończenia i wymaganego dokumentu kontroli. Dostawca dostarcza wtedy materiał formalnie zgodny z zapytaniem, a niezgodny z oczekiwaniem. Poprawne zamówienie zawiera cztery elementy: numer W.Nr, normę wyrobu, wykończenie powierzchni i klasę dokumentu kontroli.

Jak poprawnie sformułować zamówienie?

Napisz jedną linijkę, która nie zostawia miejsca na interpretację. Przykład: „Blacha 1.4404 (X2CrNiMo17-12-2), wg PN-EN 10088-2, gr. 3,0 mm, wykończenie 2B, folia PVC, dokument kontroli 3.1 wg PN-EN 10204″.

• Mylenie 1.4404 z 1.4401 – druga ma wyższy węgiel i gorzej znosi spawanie bez obróbki rozpuszczającej.
• Mylenie 1.4301 z 1.4307 – różnica w węglu jest istotna dla konstrukcji spawanych i wielokrotnie przetapianych spoin.
• Traktowanie 316L jako uniwersalnie odpornego – w wodzie morskiej i wysokich stężeniach chlorków konieczny duplex 1.4462 albo 1.4547.
• Brak wykończenia i tolerancji grubości – dostawa 1D zamiast 2B potrafi zablokować całą serię gięcia i polerowania.
• Zakup „nierdzewki” bez atestu 3.1 – przy zastosowaniach spożywczych i ciśnieniowych to problem formalny, nie tylko techniczny.
• Powoływanie się na PN-71/H-86020 jako normę odbiorową – została wycofana i nie stanowi podstawy reklamacji.
• Zamiana gatunku „na lepszy” bez zgody projektanta – 1.4571 zamiast 1.4404 zmienia spawalność i koszt, a bywa niedopuszczalne w dokumentacji ciśnieniowej.

Czy 316L wystarczy do wody morskiej?

Nie w typowych warunkach ekspozycji ciągłej. Przy stężeniach chlorków rzędu wody morskiej i podwyższonej temperaturze 1.4404 jest podatny na korozję wżerową i szczelinową – właściwym wyborem jest duplex 1.4462 lub gatunek super-austenityczny 1.4547. Dobór do środowisk agresywnych wymaga analizy medium, temperatury i pH, a przy instalacjach ciśnieniowych – konsultacji z projektantem i uprawnionym jednostką dozorową.

Dane i przyporządkowania w tym materiale odnoszą się do wydań norm z lat 2014-2016; przed odbiorem sprawdź aktualność wydania w katalogu PKN (stan: 2026).

Najczęściej zadawane pytania

Czy 1.4301 i 304 to ta sama stal?

To odpowiedniki, ale nie gatunki identyczne. 1.4301 (X5CrNi18-10) jest zdefiniowany w PN-EN 10088-1, a 304 w amerykańskich specyfikacjach AISI/ASTM, przy czym zakresy składu różnią się w szczegółach, m.in. dopuszczalną zawartością niklu i azotu. W dokumentacji odbiorowej w Polsce podawaj oznaczenie EN lub numer W.Nr.

Co oznacza literka L w 316L i 304L?

L pochodzi od „low carbon” i oznacza obniżoną zawartość węgla, zwykle poniżej 0,03%. Niski węgiel ogranicza wydzielanie węglików chromu na granicach ziaren podczas spawania, czyli przeciwdziała korozji międzykrystalicznej. Europejskim odpowiednikiem 316L jest 1.4404 (X2CrNiMo17-12-2), a 304L – 1.4307.

Co oznacza oznaczenie X5CrNi18-10?

X informuje, że to stal wysokostopowa, cyfra 5 to zawartość węgla pomnożona przez 100, czyli ok. 0,05% C. Cr i Ni to główne pierwiastki stopowe w kolejności malejącej zawartości, a liczby 18-10 podają ich udział procentowy: ok. 18% chromu i ok. 10% niklu. Oznaczenie odpowiada numerowi materiałowemu 1.4301.

Co znaczy stare polskie oznaczenie 0H18N9?

Pierwsza cyfra podaje zawartość węgla w dziesiątych częściach procenta – 0 oznacza materiał niskowęglowy do ok. 0,07% C. H to chrom, N to nikiel, a liczby 18 i 9 ich zawartość procentową. Gatunek odpowiada dzisiejszemu 1.4301 (X5CrNi18-10) i amerykańskiemu 304, choć sama norma PN-71/H-86020 została wycofana.

Czy magnesem można sprawdzić gatunek stali nierdzewnej?

Nie. Magnes odróżnia najwyżej stale austenityczne od ferrytycznych i martenzytycznych, a i to zawodnie, bo austenit po zgniocie lub gięciu bywa słabo magnetyczny. Gatunku nie da się ustalić magnesem – wiarygodne metody to spektrometr iskrowy, tester odczynnikowy na molibden oraz dokument kontroli 3.1 wg PN-EN 10204.

Co oznaczają cyfry w numerze materiałowym 1.4404?

Cyfra 1 przed kropką oznacza stal, dwie kolejne cyfry 44 wskazują grupę stali nierdzewnych zawierających nikiel i molibden. Ostatnie dwie cyfry, 04, to numer porządkowy w grupie i nie kodują składu chemicznego. System numerów materiałowych opisuje norma PN-EN 10027-2:2015-07.

Co oznacza wykończenie 2B i BA na blasze nierdzewnej?

2B to blacha walcowana na zimno, wyżarzona, wytrawiona i lekko przewalcowana – przemysłowy standard o matowo-gładkiej powierzchni. BA (2R) to wykończenie jasno wyżarzone o powierzchni lustrzanej. Oznaczenia definiuje PN-EN 10088-2:2014-12, a wykończenie wpływa nie tylko na estetykę, lecz także na odporność korozyjną.

Czy litera N w oznaczeniu zawsze znaczy nikiel?

Nie – zależy od systemu. W dawnym polskim systemie PN-71/H-86020 litera N oznacza nikiel (0H18N9), natomiast w oznaczeniach EN N to azot, jak w duplexie X2CrNiMoN22-5-3 (1.4462). Mieszanie obu kluczy to jedno z najczęstszych źródeł błędów przy przepisywaniu starej dokumentacji.

Źródła i literatura

1. PN-EN 10088-1:2014-12 – Stale odporne na korozję. Część 1: Wykaz stali odpornych na korozję. Polski Komitet Normalizacyjny.
2. PN-EN 10027-1:2016-12 – Systemy oznaczania stali. Część 1: Znaki stali. Polski Komitet Normalizacyjny.
3. PN-EN 10027-2:2015-07 – Systemy oznaczania stali. Część 2: System cyfrowy. Polski Komitet Normalizacyjny.
4. PN-EN 10088-2:2014-12 – Blachy i taśmy ze stali odpornych na korozję – warunki techniczne dostawy i wykończenia powierzchni. Polski Komitet Normalizacyjny.
5. PN-EN 10204:2006 – Wyroby metalowe. Rodzaje dokumentów kontroli (m.in. świadectwo 3.1). Polski Komitet Normalizacyjny.
6. PN-71/H-86020 – Stal odporna na korozję (nierdzewna i kwasoodporna). Norma wycofana, przywoływana wyłącznie jako źródło historycznych oznaczeń.