Stal E335 – wytrzymałość, obrabialność i zastosowanie

Czym jest stal E335 i do jakiej grupy należy?

Stal E335 to niestopowa stal konstrukcyjna o podwyższonej wytrzymałości, w której oznaczeniu liczba 335 wskazuje na poziom minimalnej granicy plastyczności w warunkach określonych normą (EN 10027-1, 2016). Gatunek klasyfikuje się przez własności mechaniczne, a nie przez skład stopowy – w przeciwieństwie do stali narzędziowych typu NC11LV czy WNL. Wymaga specyfikacji z normą, wymiarem i stanem dostawy.

Przez ostatnie lata w zapytaniach ofertowych, które przechodziły przez moje ręce, hasło “E335” pojawiało się zwykle samo. Bez normy. Bez podania grubości czy średnicy pręta. To za mało, żeby cokolwiek zamówić. Stal konstrukcyjna niestopowa jest opisywana pakietem wymagań, nie jednym słowem – i dopiero atest domyka ten opis.

Miejsce E335 wśród stali konstrukcyjnych niestopowych

E335 zajmuje w szeregu gatunków niestopowych pozycję pośrednią: wyżej niż S235 i E295, poniżej stali ulepszanych cieplnie typu 42CrMo4. To materiał do zastosowań maszynowych, gdzie liczy się nośność, ale nikt nie prowadzi hartowania i odpuszczania całej partii.

• Grupa – stale konstrukcyjne niestopowe ogólnego przeznaczenia, wyroby walcowane na gorąco (obszar normowy EN 10025-2:2019).
• Litera E – według EN 10027-1 wskazuje stale konstrukcyjne do zastosowań inżynierskich i maszynowych, odróżniając je od grupy S (structural).
• Stan dostawy – najczęściej walcowany na gorąco lub normalizowany; niektóre wyroby ciągnione na zimno mają odmienne własności.
• Brak dodatków stopowych – o wytrzymałości decyduje głównie węgiel i mangan, bez chromu, molibdenu czy niklu.
• Typowe wyroby – pręty okrągłe, płaskowniki, blachy grube, rzadziej profile zamknięte.

Czym różni się oznaczenie E335 od S355?

Różnicą jest logika oznaczenia, nie tylko liczba. S355 to stal konstrukcyjna budowlana z rozbudowanym systemem podgatunków (JR, J0, J2, K2) opisujących udarność w danej temperaturze. E335 nie ma tak rozwiniętego drzewa wariantów odpornościowych, a bywa dostarczana bez deklarowanej udarności.

“Oznaczenie stali według systemu nazw składa się z symboli głównych określających zastosowanie i podstawową własność mechaniczną oraz symboli dodatkowych precyzujących wymagania.” – CEN, EN 10027-1, 2016

Praktyczny wniosek dla projektanta: podobne Re nie oznacza wymienności. Więcej o samej rodzinie konstrukcyjnej znajdziesz w materiale S355 – właściwości i zastosowanie.

Jak odczytywać oznaczenie E335 według norm EN?

Oznaczenie czyta się w trzech krokach: litera określa grupę zastosowaniową, liczba minimalną granicę plastyczności w MPa dla najmniejszego zakresu grubości, a symbole dodatkowe – stan dostawy i wymagania odbiorcze. System nazw reguluje EN 10027-1 (2016), a wymagania wyrobowe dla stali walcowanych na gorąco – EN 10025-2 (2019).

Co oznacza EN 10027 i jak wiąże się z EN 10025?

EN 10027 to norma nazewnictwa, EN 10025 – norma wyrobu. Pierwsza mówi, jak gatunek się nazywa; druga, jakie ma spełnić wymagania i w jakiej postaci trafia do odbiorcy. Bez tej pary oznaczenie zawisa w próżni.

1. EN 10027-1 – system nazw skróconych; wyjaśnia znaczenie liter E, S, P, L i cyfr określających Re (CEN, 2016).
2. EN 10027-2 – system numeryczny, czyli numery materiałowe typu 1.0060, używane wymiennie z nazwą.
3. EN 10025-2 – wymagania techniczne dostawy dla wyrobów walcowanych na gorąco ze stali konstrukcyjnych niestopowych (CEN, 2019).
4. EN 10204 – typy dokumentów kontroli, w tym świadectwo odbioru 3.1 z wynikami badań partii (CEN, 2004).
5. Norma wymiarowa – osobno EN 10060 dla prętów okrągłych, EN 10029 dla blach grubych; określa tolerancje i prostoliniowość.

Jakie są odpowiedniki E335 w innych systemach oznaczeń?

Odpowiedniki traktuj jako punkt wyjścia do weryfikacji, nigdy jako gwarancję zamienności. Historyczne oznaczenia DIN i numery W.Nr powstawały przy innym zestawie wymagań odbiorczych, dlatego zgodność trzeba potwierdzić składem chemicznym i wynikami prób z atestu.

Tabelę odpowiedników odświeżaj przed każdą publikacją specyfikacji zakupowej (źródło referencyjne: EN 10027-2 lub katalog producenta). Szerzej temat rozwijam w tekście Oznaczenia stali EN, DIN, AISI i W.Nr.

Jaka jest wytrzymałość i granica plastyczności stali E335?

Minimalna granica plastyczności E335 wynosi około 335 MPa dla najmniejszych grubości, a wytrzymałość na rozciąganie Rm mieści się orientacyjnie w przedziale 570-710 MPa. Wydłużenie A5 jest niższe niż w S235 – zwykle rzędu 14-16% dla prętów. Wartości dla konkretnej partii potwierdza atest zgodny z EN 10025-2 (CEN, 2019).

Czym różnią się Re, Rm, A5 i udarność?

To cztery różne pytania o materiał, a projektanci zwykle patrzą tylko na jedno. Re mówi, kiedy stal zacznie się trwale odkształcać. Rm – kiedy pęknie. A5 opisuje zapas plastyczności przed zerwaniem, udarność KV – zachowanie przy uderzeniu i niskiej temperaturze.

• Re (granica plastyczności) – dla E335 około 335 MPa przy grubości do 16 mm; podstawa obliczeń nośności statycznej.
• Rm (wytrzymałość na rozciąganie) – orientacyjnie 570-710 MPa; wyższa niż w S355 (470-630 MPa), co przekłada się na większy opór skrawania.
• A5 (wydłużenie) – niższe niż w stalach miękkich; ogranicza promienie gięcia i głębokie tłoczenie.
• KV (udarność) – w E335 często niedeklarowana; dla konstrukcji pracujących poniżej 0 stopni C to argument za S355J2.
• Twardość – w stanie walcowanym zwykle w okolicach 170-200 HB; parametr pomocniczy, nie normowy kryterialnie.

Jak grubość wyrobu wpływa na deklarowane własności?

Im grubszy wyrób, tym niższa deklarowana granica plastyczności – to reguła obowiązująca w całej rodzinie stali walcowanych na gorąco (EN 10025-2, 2019). Wolniejsze chłodzenie grubego przekroju daje grubsze ziarno i mniejszą wytrzymałość rdzenia. Różnica między prętem fi 20 a fi 150 potrafi sięgnąć kilkudziesięciu MPa.

Uwaga do tabeli: wartości są orientacyjne, zależne od grubości i stanu dostawy według EN 10025-2 (2019). Porównanie nie zastępuje obliczeń konstrukcyjnych ani weryfikacji z atestem. Zestawienie dwóch najpopularniejszych gatunków rozwijam w artykule S235 a S355 – porównanie stali konstrukcyjnych.

Jak wygląda skład chemiczny stali E335?

E335 to stal węglowo-manganowa bez celowych dodatków stopowych – o własnościach decyduje węgiel na poziomie rzędu kilku dziesiątych procenta oraz mangan. Fosfor i siarka są ograniczane zwykle do około 0,045% każdy. Dokładne limity podaje aktualne wydanie EN 10025-2 (CEN, 2019), a rzeczywiste zawartości – świadectwo odbioru partii.

Co robią węgiel, mangan, fosfor i siarka?

Węgiel podnosi wytrzymałość i obniża spawalność – to jedna dźwignia działająca w dwie strony. Mangan wzmacnia osnowę i wiąże siarkę, redukując ryzyko kruchości na gorąco. Fosfor i siarka to zanieczyszczenia, choć siarka bywa “użyteczna” w stalach automatowych, bo łamie wiór.

• Węgiel (C) – główny nośnik wytrzymałości; każdy wzrost o 0,05% zauważalnie podnosi równoważnik węgla i ryzyko pęknięć zimnych przy spawaniu.
• Mangan (Mn) – poprawia hartowność i udarność, wiąże siarkę w MnS; w stalach niestopowych zwykle nie przekracza 1,5%.
• Fosfor (P) – podnosi kruchość na zimno; limit rzędu 0,045% jest kompromisem technologicznym hut.
• Siarka (S) – obniża udarność poprzeczną, ale wtrącenia MnS poprawiają łamliwość wióra podczas toczenia.
• Azot i pierwiastki resztkowe – Cu, Cr, Ni z wsadu złomowego; ich suma wpływa na CEV, więc warto ją odczytać z atestu.

Dlaczego stan dostawy bywa ważniejszy niż sam skład?

Bo dwie partie o identycznej analizie wytopu mogą zachować się inaczej pod nożem. W dokumentacji dostawców, którą regularnie przeglądam, ta sama nazwa gatunku pojawia się w stanie walcowanym na gorąco, normalizowanym i wyżarzonym odprężająco. Różnice w naprężeniach własnych są wtedy większe niż różnice składu.

• Walcowany na gorąco (+AR) – najtańszy, najbardziej niejednorodny; skłonny do wypaczeń po zdjęciu naddatku.
• Normalizowany (+N) – drobniejsze ziarno, powtarzalniejsze własności, lepsza baza pod obróbkę precyzyjną.
• Wyżarzony odprężająco – obniżone naprężenia własne; wybór do detali długich i asymetrycznych.
• Ciągniony na zimno – podwyższone Re, gorsza plastyczność, wyraźne naprężenia powierzchniowe.
• Łuszczony/szlifowany – lepsza tolerancja i prostoliniowość, mniejszy naddatek do zebrania.

Czy stal E335 dobrze się obrabia skrawaniem?

Tak, ale z zastrzeżeniem: E335 obrabia się przewidywalnie jak stal konstrukcyjna średniej wytrzymałości, gorzej niż S235 i lepiej niż stale ulepszane cieplnie. Wyższe Rm (do ok. 710 MPa) oznacza większe siły skrawania i szybsze zużycie ostrza. Wynik zależy od stanu dostawy, naprężeń po cięciu i sztywności mocowania.

Jakie parametry toczenia, frezowania i wiercenia przyjąć orientacyjnie?

Punktem wyjścia jest ostra płytka węglikowa z powłoką CVD i posuw, który realnie łamie wiór. Podaję zakresy startowe, nie gwarancje – każda obrabiarka, wysięg i sztywność uchwytu zmienią optimum. Zaczynaj od dolnej granicy i podnoś.

• Toczenie zgrubne – vc orientacyjnie 180-250 m/min płytką węglikową powlekaną, posuw 0,25-0,4 mm/obr, ap 2-4 mm; chłodziwo emulsyjne 6-8%.
• Toczenie wykańczające – vc 220-300 m/min, posuw 0,1-0,2 mm/obr, promień naroża 0,4 mm dla dobrej chropowatości.
• Frezowanie czołowe – głowica z płytkami o dodatniej geometrii, fz 0,12-0,2 mm/ostrze, ap 1-3 mm; unikaj frezowania przeciwbieżnego.
• Wiercenie – wiertło węglikowe vc 90-130 m/min; powyżej 3xD chłodzenie wewnętrzne albo cykl przerywany z wycofaniem.
• Gwintowanie – gwintownik z powłoką TiCN, prędkość 8-12 m/min, otwór wstępny z górnej tolerancji.
• Przecinanie – piła taśmowa bimetal 4-6 z/cal, posuw stały; ostre przecinanie ogranicza wprowadzone naprężenia.

Jak zapewnić stabilność wymiarową po obróbce?

Kluczem jest kolejność operacji, nie sama maszyna. W detalach, które prowadziłem – długie sworznie, wałki fi 40 o długości ponad metra – problemem nigdy nie była twardość materiału, tylko bicie i wygięcie po zdjęciu naddatku z jednej strony.

1. Zgrubna obróbka z naddatkiem 1,5-2 mm na średnicę, symetrycznie z obu stron detalu.
2. Odprężanie w zakresie orientacyjnie 550-600 stopni C z wolnym studzeniem, jeśli tolerancje są ciaśniejsze niż IT9.
3. Prostowanie i kontrola bicia na kłach przed obróbką wykańczającą.
4. Obróbka wykańczająca małymi głębokościami, z minimalnym naciskiem konika.
5. Pomiar po wystudzeniu – detal mierzony gorący potrafi “urosnąć” o kilka setnych na 500 mm długości.

Czy E335 nadaje się do spawania?

Tak, E335 można spawać, ale nie jest to gatunek spawalny bez ograniczeń. Wyższa zawartość węgla niż w S235 podnosi równoważnik węgla CEV, a wraz z nim ryzyko pęknięć zimnych w strefie wpływu ciepła. Przy większych grubościach zwykle konieczne jest podgrzewanie wstępne i kontrolowane chłodzenie złącza.

Kiedy potrzebne jest podgrzewanie wstępne?

Decyzję podejmij po odczytaniu CEV z atestu i sprawdzeniu grubości zastępczej złącza. Trzy czynniki działają razem: skład, przekrój odprowadzający ciepło i energia liniowa spawania. Im wyższy CEV i grubszy element, tym wyższa temperatura podgrzania.

• CEV z atestu – wartości powyżej 0,45 traktuję jako sygnał ostrzegawczy dla grubości ponad 20 mm.
• Grubość zastępcza – suma grubości schodzących się blach decyduje o szybkości odprowadzania ciepła.
• Wodór dyfundujący – elektrody zasadowe suszone lub druty rdzeniowe niskowodorowe zamiast rutylowych.
• Energia liniowa – zbyt niska daje twardą strukturę w SWC, zbyt wysoka rozrost ziarna.
• Obróbka pospawalnicza – wyżarzanie odprężające rozważ przy konstrukcjach sztywnych i wielowarstwowych spoinach.

“Wymagania techniczne dostawy dla wyrobów walcowanych na gorąco obejmują skład chemiczny wytopu, własności mechaniczne zależne od grubości oraz – dla wskazanych gatunków – wartość równoważnika węgla.” – CEN, EN 10025-2, 2019

Jak zachowuje się E335 przy gięciu i cięciu termicznym?

Gorzej niż stale miękkie – i to trzeba przewidzieć na etapie projektu. Niższe wydłużenie A5 wymusza większe promienie gięcia, a cięcie plazmą lub tlenem tworzy utwardzoną strefę krawędzi, którą przed spawaniem lepiej zeszlifować.

• Promień gięcia – przyjmuj większy niż dla S235; przy grubych blachach gięcie na zimno bywa nieopłacalne.
• Cięcie tlenowe – dopuszczalne, ale krawędź twardnieje; usuń 1-2 mm mechanicznie przed spawaniem odpowiedzialnym.
• Cięcie laserem – dobra jakość krawędzi przy blachach do kilkunastu mm, mniejsza SWC niż w plazmie.
• Kierunek walcowania – gięcie w poprzek włókien daje mniejsze ryzyko pęknięcia niż wzdłuż.

Jakie są typowe zastosowania stali E335?

E335 stosuje się na średnio obciążone części maszyn i konstrukcje, gdzie S235 jest za słaba, a ulepszanie cieplne C45 lub 42CrMo4 nieuzasadnione kosztowo. Typowo: sworznie, tuleje, wsporniki, ramy urządzeń, proste wały bez wysokich wymagań zmęczeniowych oraz elementy przenoszące nacisk powierzchniowy.

Do jakich detali sprawdza się najlepiej?

Do części, które muszą być mocne, ale nie muszą być twarde. Ta granica jest w praktyce bardzo wyraźna – gdy pojawia się wymóg twardości powierzchni albo pracy zmęczeniowej, rozmowa przenosi się na C45 lub stale ulepszane.

• Sworznie i trzpienie – pod obciążenie statyczne i ścinanie, bez wymagań na twardość HRC.
• Tuleje dystansowe i osie – w węzłach o niskiej prędkości i smarowaniu okresowym.
• Wsporniki, konsole, płyty adaptacyjne – elementy sztywne, gdzie ważny jest zapas nośności.
• Ramy maszyn i podpory – obciążone statycznie, bez ekspozycji na temperatury ujemne.
• Zderzaki, kliny, prowadnice – detale narażone na nacisk i lokalne odkształcenia plastyczne.
• Elementy pod hartowanie indukcyjne – możliwe, ale z ograniczeniem: przy niższym węglu twardość powierzchni będzie skromna, więc częściej wygrywa C45 – skład, obróbka cieplna i zastosowania.

Kiedy E335 to zły wybór?

Gdy konstrukcja pracuje w minusowych temperaturach bez zadeklarowanej udarności, gdy element jest intensywnie spawany w grubych przekrojach albo gdy dokumentacja wymaga podgatunku J2/K2. Wtedy S355J2 lub stal ulepszana rozwiązują problem taniej niż walka z E335.

E335 a S355 – kiedy wybrać który gatunek?

Wybierz S355, gdy liczy się udokumentowana nośność konstrukcji spawanej i dostępność magazynowa; wybierz E335, gdy priorytetem jest wyższa wytrzymałość na rozciąganie i odporność na nacisk w częściach maszynowych. Oba gatunki mają zbliżone Re, ale różne Rm, różne warianty udarnościowe i różne łańcuchy dostaw.

Kiedy liczy się obróbka, a kiedy nośność konstrukcyjna?

Rozdzielenie jest proste, gdy zada się jedno pytanie: czy ten detal będzie spawany, czy toczony? Konstrukcje spawane ciągną w stronę S355 – bo cały ekosystem norm obliczeniowych, procedur WPS i atestów jest pod nią zbudowany. Części obrabiane skrawaniem częściej trafiają na E335.

• Konstrukcja nośna, obliczenia według Eurokodu 3 – S355 ma pełne wsparcie normowe i wariant J2 dla niskich temperatur.
• Detal maszynowy, dużo skrawania – E335 daje wyższe Rm bez konieczności ulepszania cieplnego.
• Wymóg twardości powierzchniowej – żaden z tych dwóch; przechodzisz na C45 lub 42CrMo4.
• Dostępność i termin – S355 leży niemal w każdej hurtowni, E335 bywa na zamówienie z wytopu.
• Koszt jednostkowy – przy małych partiach cena E335 rośnie przez minima zamówieniowe huty.

Czy można zamienić E335 na S355 bez zgody konstruktora?

Nie. Zamiana wyłącznie po granicy plastyczności pomija Rm, udarność, spawalność i wymagania dokumentacyjne. Z praktyki magazynowej: gdy E335 nie ma “od ręki”, handlowiec proponuje S355 – i to jest decyzja techniczna, nie handlowa. Musi ją zatwierdzić autor dokumentacji.

Na co uważać przy zamawianiu E335 u dostawcy?

Zamówienie musi zawierać pięć elementów: nazwę gatunku, normę wyrobu, wymiar z tolerancją, stan dostawy i typ dokumentu kontroli. Do potwierdzenia rzeczywistego składu i własności partii żądaj świadectwa odbioru 3.1 według EN 10204 (CEN, 2004) – deklaracja zgodności 2.1 nie zawiera wyników badań.

Jak wygląda poprawna specyfikacja zakupowa?

Najkrótsza wersja, która nie generuje reklamacji, mieści się w jednej linijce plus atest. Poniżej checklista, którą stosuję przy zamówieniach materiałów maszynowych.

1. Gatunek i norma – “E335 wg EN 10025-2:2019”, nie samo “E335”.
2. Wymiar i tolerancja – np. pręt okrągły fi 60 h11, norma wymiarowa EN 10060, długość handlowa lub cięta.
3. Stan dostawy – walcowany, normalizowany (+N) albo łuszczony; wpisz wprost, nie zakładaj.
4. Dokument kontroli – świadectwo 3.1 według EN 10204:2004, z analizą wytopu, Re, Rm, A5 i CEV.
5. Wymagania dodatkowe – udarność KV w temperaturze, jeśli detal pracuje na mrozie; prostoliniowość dla detali długich.
6. Oznakowanie – numer wytopu naniesiony na materiale, umożliwiający powiązanie z atestem.

Jakich błędów unikać przy odbiorze materiału?

Najczęstszy: przyjęcie materiału bez sprawdzenia, czy numer wytopu na pręcie zgadza się z numerem w atescie. Drugi: akceptacja odpowiednika DIN “bo to to samo”. Trzeci: brak reakcji, gdy w atescie widnieje inny stan dostawy niż zamówiony.

• Weryfikuj numer wytopu – bez powiązania materiał-atest dokument nie ma wartości dowodowej.
• Sprawdź CEV, jeśli detal będzie spawany – to pięć sekund pracy oszczędzające tydzień napraw.
• Porównaj Re i Rm z wymaganiami rysunku, nie tylko z nazwą gatunku.
• Kontroluj prostoliniowość prętów powyżej 2 m – wygięty półwyrób zjada cały naddatek.
• Archiwizuj atest razem z dokumentacją wykonawczą; przy reklamacji to jedyny twardy dowód.

Czytanie samego dokumentu odbioru omawiam szczegółowo w tekście Atest 3.1 według EN 10204 – jak czytać certyfikat materiałowy. Dane o dostępności handlowej gatunku warto odświeżać kwartalnie u dystrybutorów – rynek gatunków maszynowych zmienia się szybciej niż same normy (stan: 2026).

Konkluzja dla praktyka: E335 to dobry wybór tam, gdzie potrzebujesz więcej Rm niż w S355, obrabiasz detal skrawaniem i nie spawasz go w grubych przekrojach. Wszędzie indziej sprawdź, czy popularniejszy gatunek nie załatwi sprawy szybciej i taniej. Doboru materiału do odpowiedzialnej konstrukcji nie opieraj wyłącznie na artykule – decyzję potwierdza konstruktor na podstawie obliczeń i aktualnego wydania normy.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza stal E335?

E335 to oznaczenie niestopowej stali konstrukcyjnej, w którym liczba 335 odnosi się do minimalnej granicy plastyczności w MPa w warunkach określonych normą (EN 10027-1, 2016). Litera E wskazuje grupę stali do zastosowań maszynowych i inżynierskich. Nie jest to stal narzędziowa ani automatowa.

Czy E335 jest lepsza od S355?

Nie zawsze – to zależy od zastosowania. E335 ma wyższą wytrzymałość na rozciąganie (orientacyjnie 570-710 MPa wobec 470-630 MPa w S355), ale S355 ma lepiej udokumentowane warianty udarnościowe J2/K2 i szersze wsparcie w normach obliczeniowych konstrukcji. Do ram spawanych zwykle wygrywa S355, do części toczonych – E335.

Czy stal E335 można spawać?

Można, ale przy większych grubościach i wyższym równoważniku węgla trzeba ocenić ryzyko pęknięć zimnych. Sprawdź CEV w atescie, dobierz podgrzewanie wstępne do grubości zastępczej i stosuj materiały dodatkowe niskowodorowe. Przy konstrukcjach sztywnych rozważ wyżarzanie odprężające po spawaniu.

Jak obrabia się stal E335?

Podobnie jak inne stale konstrukcyjne średniej wytrzymałości, choć siły skrawania są wyższe niż w S235 przez większe Rm. Startowo przyjmij vc 180-250 m/min przy toczeniu zgrubnym płytką węglikową powlekaną i posuw 0,25-0,4 mm/obr. Przy detalach długich planuj obróbkę zgrubną z naddatkiem i ewentualne odprężanie.

Jaki jest odpowiednik E335?

W systemie numerycznym spotyka się 1.0060, a w wycofanych oznaczeniach DIN 17100 – St 60-2. Tych odpowiedników nie traktuj jako automatycznie równoważnych, bo powstawały przy innym zestawie wymagań odbiorczych. Każdą zamianę potwierdź normą, składem chemicznym, wynikami prób i atestem dostawy.

Do czego stosuje się stal E335?

Na średnio obciążone elementy maszynowe i konstrukcyjne: sworznie, tuleje, osie, wsporniki, ramy urządzeń i proste wały. Sprawdza się tam, gdzie potrzebna jest większa nośność niż w S235, ale bez przechodzenia na stale ulepszane cieplnie typu C45 czy 42CrMo4.

Czy E335 wymaga obróbki cieplnej?

Standardowo nie – gatunek stosuje się w stanie dostawy, najczęściej walcowanym lub normalizowanym. Obróbkę cieplną rozważa się w dwóch sytuacjach: wyżarzanie odprężające po intensywnym spawaniu lub zgrubnym skrawaniu detali długich oraz odprężanie przed obróbką wykańczającą przy tolerancjach ciaśniejszych niż IT9.

Jak zamówić E335 z atestem 3.1?

W zamówieniu podaj gatunek z normą wyrobu, wymiar z tolerancją, stan dostawy oraz wprost wpisz: “świadectwo odbioru 3.1 wg EN 10204:2004”. Przy odbiorze sprawdź, czy numer wytopu na materiale zgadza się z numerem na dokumencie i czy atest zawiera analizę wytopu, Re, Rm, A5 oraz CEV.

Źródła i literatura

1. CEN (2019): EN 10025-2:2019 Hot rolled products of structural steels – Part 2: Technical delivery conditions for non-alloy structural steels.
2. CEN (2016): EN 10027-1 Designation systems for steels – Part 1: Steel names.
3. CEN: EN 10027-2 Designation systems for steels – Part 2: Numerical system (numery materiałowe W.Nr).
4. CEN (2004): EN 10204:2004 Metallic products – Types of inspection documents.
5. World Steel Association – materiały branżowe i statystyki produkcji stali: worldsteel.org (dostęp: 2026).
6. DIN 17100 (wycofana) – historyczne oznaczenia stali konstrukcyjnych, w tym St 60-2; wyłącznie do porównań archiwalnych.

inż. Paweł Sokołowski

Inżynier metalurg z ponad 15-letnim doświadczeniem w laboratorium badań materiałowych i dziale kontroli jakości stali. Na co dzień zajmuje się badaniami własności mechanicznych, analizą składu chemicznego wytopów i oceną zgodności gatunków z normami PN-EN. Współpracował z hutami, kuźniami i zakładami obróbki cieplnej przy doborze stali do zastosowań konstrukcyjnych i narzędziowych. Na Gatunkistali.pl porządkuje wiedzę o gatunkach stali i stopów – od oznaczeń i odpowiedników po praktyczne porównania.